Hộ bán hàng online không có cửa hàng thuộc Thuế cơ sở nào quản lý và kê khai ra sao

Hộ, cá nhân bán hàng online không có cửa hàng thường do Thuế cơ sở nơi đăng ký địa điểm kinh doanh quản lý; khi không có cửa hàng, địa điểm đó thường là nơi ở hoặc nơi lưu kho mà người bán đã đăng ký. Người chưa đăng ký hộ kinh doanh, chỉ bán trên sàn, có thể đang được sàn khấu trừ và nộp thay một phần nghĩa vụ — nhưng điều đó không trả lời hết câu hỏi “mình thuộc đâu”, nhất là khi bán song song qua mạng xã hội.

Cách chắc nhất là xem thông tin đăng ký thuế của chính mình trên ứng dụng thuế hoặc tài khoản thuế điện tử. Bài này giải thích nguyên tắc, những trường hợp hay nhầm và các việc nên làm khi chuyển sang kê khai. Trung Tâm Thuế là đơn vị tư nhân; khi có văn bản của cơ quan thuế về trường hợp cụ thể, văn bản đó là căn cứ.

Nguyên tắc xác định nơi quản lý

Đây là nguyên tắc chung để định hướng. Quy định cụ thể về đăng ký và khai thuế của hộ, cá nhân kinh doanh, kể cả kinh doanh trên nền tảng số, nằm ở các văn bản hướng dẫn đang hiệu lực, trong đó có Thông tư 86/2024/TT-BTC về đăng ký thuế trước đây và Thông tư 90/2026/TT-BTC từ 1/7/2026.

Bán trên sàn và bán qua mạng xã hội: khác nhau ở đâu

• Bán trên sàn có chức năng thanh toán: tiền đi qua sàn, sàn có dữ liệu đơn hàng và theo quy định hiện hành có thể khấu trừ, nộp thay thuế cho người bán là cá nhân, hộ kinh doanh. Người bán cần xem chứng từ khấu trừ sàn cung cấp.
• Bán qua mạng xã hội, livestream, nhận chuyển khoản trực tiếp: không có bên thứ ba khấu trừ. Người bán tự ghi doanh thu và tự kê khai.
• Bán cả hai: phần qua sàn có thể đã được khấu trừ; phần còn lại người bán phải tự khai. Không được coi phần sàn khấu trừ là đã xong toàn bộ.

Người bán nhiều kênh nên có bảng doanh thu theo kênh mỗi tháng, tách rõ phần sàn đã khấu trừ và phần tự khai.

Có nên đăng ký hộ kinh doanh không

Nhiều người bán online lâu năm chưa đăng ký hộ kinh doanh. Khi doanh thu đều đặn, có nhân viên đóng gói, có kho, việc đăng ký giúp:

• Có địa điểm kinh doanh rõ ràng, biết chắc cơ quan thuế quản lý.
• Được sử dụng hoá đơn khi khách là doanh nghiệp cần.
• Mở tài khoản, thiết bị thanh toán đứng tên hộ kinh doanh, tách khỏi tiền cá nhân.
• Thuận lợi hơn khi làm việc với sàn, đơn vị vận chuyển.

Đăng ký hộ kinh doanh làm tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt địa điểm. Sau khi đăng ký, thông tin chuyển sang cơ quan thuế; kiểm tra lại trên ứng dụng thuế vài ngày sau.

Ghi doanh thu bán online: những khoản dễ sót

• Tiền thu hộ qua đơn vị vận chuyển: doanh thu là giá bán, không phải số tiền đơn vị vận chuyển chuyển về sau khi trừ phí.
• Đơn hoàn, đơn huỷ: loại ra khỏi doanh thu khi có bằng chứng hoàn hàng, hoàn tiền.
• Tiền nhận qua nhiều tài khoản: tài khoản của vợ, chồng, con dùng nhận tiền khách — cộng đủ, tốt nhất là gom về một tài khoản.
• Quà tặng, hàng mẫu cho người livestream: không phải doanh thu nhưng nên ghi lại để giải thích xuất kho.
• Thu nhập từ quảng cáo, tiếp thị liên kết: là khoản thu khác với bán hàng, có cách khai riêng; đừng trộn chung.

Kho hàng, nhân viên đóng gói và người cùng bán

Bán online lâu dần sẽ có thêm những thứ làm câu hỏi “thuộc đâu, khai thế nào” phức tạp hơn:

• Kho thuê riêng ở một phường khác nhà ở: nếu kho chỉ để chứa hàng, không bán tại chỗ, hỏi cơ quan thuế xem có cần đăng ký thêm địa điểm không. Nếu khách đến kho lấy hàng và trả tiền, kho đã là nơi bán.
• Nhân viên đóng gói, người livestream thuê theo buổi: tiền trả cho họ là chi phí của hộ; với khoản trả từ 2 triệu đồng/lần trở lên cho cá nhân không ký hợp đồng lao động, cần xem quy định về khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân.
• Hai vợ chồng cùng bán trên hai tài khoản sàn khác nhau: nếu là cùng một cơ sở kinh doanh, nên thống nhất đứng tên một hộ và gom doanh thu về một sổ; nếu là hai cơ sở thật sự riêng, mỗi người khai phần của mình.
• Bán hộ hàng của người khác hưởng hoa hồng: doanh thu của mình là hoa hồng hay toàn bộ giá bán tuỳ cách thoả thuận và ai là người bán trên đơn hàng. Có thoả thuận bằng văn bản thì dễ giải thích hơn.

Những câu hỏi này không có một đáp án chung cho mọi người bán. Ghi mô tả thực tế của mình thành vài dòng rồi hỏi Thuế cơ sở đang quản lý là cách chắc chắn nhất.

Chuyển từ khoán sang kê khai: việc gì trước

1. Xác định nơi quản lý qua ứng dụng thuế hoặc thông báo thuế.
2. Chọn một tài khoản chỉ để nhận tiền bán hàng.
3. Lập sổ doanh thu theo kênh: sàn, mạng xã hội, bán trực tiếp tại nhà.
4. Lưu chứng từ khấu trừ của sàn theo tháng.
5. Hỏi Thuế cơ sở về kỳ kê khai, cách khai phần doanh thu sàn đã khấu trừ, hoá đơn cho khách là doanh nghiệp.
6. Đặt lịch nhắc hạn nộp tờ khai theo kỳ được hướng dẫn.

Nghị quyết 198/2025/QH15 yêu cầu chấm dứt khoán với hộ kinh doanh chậm nhất năm 2026; nhiều hộ bán online trước đây nộp khoán theo cửa hàng nhỏ nay phải khai theo doanh thu thực tế gồm cả phần online.

Ví dụ giả định: bán quần áo qua livestream và trên sàn

Giả sử một người bán quần áo ở Đà Nẵng, đã đăng ký hộ kinh doanh tại nhà, bán trên một sàn và livestream trên mạng xã hội. Tháng 8: doanh thu trên sàn 80 triệu đồng (sàn đã khấu trừ theo quy định), doanh thu qua livestream nhận chuyển khoản 120 triệu, đơn hoàn 5 triệu.

• Sổ doanh thu ghi: sàn 80 triệu, livestream 115 triệu sau khi trừ đơn hoàn có bằng chứng.
• Chứng từ khấu trừ của sàn tải và lưu theo tháng.
• Khi kê khai, hộ hỏi Thuế cơ sở cách thể hiện phần sàn đã khấu trừ để không bị trùng hoặc sót.
• Tiền livestream về tài khoản đứng tên chủ hộ, khớp với sổ.

Các con số chỉ minh hoạ cách tách kênh; tỉ lệ và cách tính thuế cụ thể theo quy định hiện hành.

Tự kiểm tra ở đâu

1. Ứng dụng thuế trên điện thoại: thông tin đăng ký, cơ quan thuế quản lý, nghĩa vụ đã khấu trừ nếu hiển thị.
2. Trang quản lý người bán của sàn: báo cáo doanh thu, chứng từ khấu trừ thuế.
3. Sao kê tài khoản nhận tiền bán hàng.
4. Trang tra cứu thông tin người nộp thuế: tra theo số định danh cá nhân để xem trạng thái.

Nếu thông tin trên ứng dụng thuế ghi nơi quản lý khác với nơi đang thực sự kinh doanh (ví dụ đã chuyển nhà), cập nhật đăng ký trước khi kỳ kê khai tới.